Prangende vragen, persoonlijke gesprekken, en prachtige juryrapporten: de eerste slotdag is een feit!
Dit jaar organiseert De Inktaap voor het eerst drie aparte slotdagen door het land heen. Afgelopen donderdag, 19 februari 2026, vond de eerste slotdag in Groningen plaats. In samenwerking met NOORDWOORD mocht De Inktaap, als onderdeel van de scholierendag van het Grote Gebeuren, 180 leerlingen laten genieten van een uiteenlopend programma.
Het programma werd geopend door een prachtige voordracht van Hannan van Rooij, dit jaar huisdichter van Rijksuniversiteit Groningen. Onder muzikale begeleiding van cellist Sebastiaan Wiering, dichtte Hannan de natuur van het noorden toe: “Ik wilde met het duingras praten.” Hierna werd de volle zaal meegenomen in het dagprogramma door schrijver en moderator Kirsten van Santen: “We gaan vandaag de literatuur in vliegen, en jullie hebben de hoofdrol!”
Gedurende de dag verspreidden de leerlingen zich door de lichte gangen van Forum, onderweg naar talkshows, open mics, luistersessies, gamehallen, en signeersessies. In aanloop naar Het Grote Gebeuren mochten zij, met als thema ‘spel’, alvast proeven van wat een literair festival allemaal te bieden heeft.
Het belangrijkste onderdeel: de drie De Inktaap-auteurs ontmoeten en bevragen. Tijdens de talkshows konden zij elke schrijver uitgebreid spreken over hun De Inktaap-boek. Ondanks de kritische vragen, hing er in elke zaal een gemoedelijke sfeer, en Esther Gerritsen, Joost Oomen en Falun Ellie Koos beantwoordden hun nieuwsgierige lezers met aandacht.
Op het moment dat Esther Gerritsen gevraagd werd naar de leukste passages om te schrijven uit Gebied 19, antwoordde zij overtuigd: “Eigenlijk alle handelingen en gesprekken; wat zegt, denkt en motiveert mijn personage? Ik ben niet zo beeldend ingesteld, dus het beschrijven van zintuiglijke waarnemingen trekt mij minder. Hoofdpersoon Tomas heeft als enige niets doorgehad, en dat moet een ongelooflijk ellendig gevoel zijn. Met deze praktisch onmogelijke premisse wilde ik per se aan de slag.” De leerlingen vroegen door en konden elkaars doortastende houding waarderen: “Bij ons in de groep werd er door een andere school heel kritisch gevraagd naar het einde van Gebied 19, dit was in onze boekbespreking ook naar voren gekomen, dus het was fijn om dit met Esther te bespreken.”
Wie meer in beelden denkt is Falun Ellie Koos. Hen beantwoordde de vraag of diens schrijfproces intuïtief of heel technisch is als volgt: “Allebei eigenlijk. Ik begin altijd met interessante beelden, die verzamel ik op gevoel. Vervolgens ga ik deze visuele ideeën uitwerken en herstructureren, compositie is voor mij heel belangrijk. De fase waarin er nog niets is vind ik walgelijk. Ik heb klei nodig om mee aan de slag te gaan.” Er klinkt gegrinnik in de zaal. Leerlingen vragen door naar strenge vaders, wrede wereldbeelden, achterliggende boodschappen, en favoriete personages: “Ik heb de meeste tijd met Ada doorgebracht dus ik moet haar wel noemen als favoriet, maar pa is voor mij ook heel bijzonder, hij doet zoveel kwaad maar bedoelt het zo goed. Eigenlijk moet ik concluderen dat ik van al mijn personages houd”, bekende Falun Ellie Koos.
Soms doet een schrijver iets heel bewust, en soms wordt hen iets pas duidelijk door de oplettendheid van hun lezers. Een leerling vraagt tijdens de talkshow met Joost Oomen: “In Het paradijs van slapen gebruikt u humor op momenten van existentiële ernst. Is dat om de zwaarte van die momenten af te zwakken?” Joost Oomen, deze dag (en elke dag) een goedlachse en graag geziene auteur antwoordde eerst verrast: “Doe ik dat?” Na even nagedacht te hebben, vervolgde hij: “De humoristische vergelijkingen bedoel ik niet per se als mop, het is voor mij vaak de enige manier om iets goed te zeggen. Ik maak ook graag gebruik van een vervreemdend element, zodat het opgeroepen beeld beter blijft plakken.”
Naast de talkshows werden de leerlingen door studenten meegenomen in het studieleven in Groningen, kregen ze bij voordrachtpodium Natte Neuzen de kans om hun eigen werk voor te dragen, leerden ze bij auteur Erik Bindervoet taal als gereedschapskist in te zetten, speelden zij literaire games, lieten zij hun boeken signeren, en konden ze ontspannen bij luistersessies waarin De Inktaap-auteurs uit eigen werk voorlazen. Ook was er een gastoptreden van gelauwerd YA-auteur Meg Rosoff. Haar schrijfadvies aan de leerlingen: “Everything in your life is material. Even, maybe especially, the mistakes. Realise that you can use anything in your stories, and nothing is wasted.”
Aan het eind van een uiteenlopend programma kwamen de leerlingen weer bij elkaar om samen de dag af te sluiten. Tijdens het plenaire slot werden de deelnemers van De Inktaap in het zonnetje gezet met de uitreiking van prijzen voor de beste juryrapporten. Ook dit jaar waren er weer prachtige rapporten geschreven. De jury reikte de derde prijs uit aan het interactieve spel van Lucas en Mark van Het Stellingwerfcollege, de leerlingen van Het Drachtser Lyceum wonnen met hun humoristische theatersketch de tweede prijs, en onder luid applaus ontving Anna van het Leeuwarder Lyceum met haar multimediale rapport de eerste prijs voor het beste juryrapport: “Heel erg bedankt, ik had dit echt niet verwacht.” Lees hier hun oordeel en bekijk de winnende juryrapporten.
Daarna volgde nog een spannend moment voor de auteurs van De Inktaap-nominaties: de bekendmaking van het favoriete De Inktaap-boek van het noorden! De aanwezige scholen verkozen Het paradijs van slapen van Joost Oomen tot regionale favoriet. Joost Oomen: “We zijn met drie auteurs, en er zijn drie slotdagen, dus ik hoop dat iedereen erkenning krijgt. Maar dat ik door jullie, mijn mede-noordelingen, word erkend is wel heel bijzonder!”
Met deze bekendmaking kwam een einde aan een prachtige dag vol ontmoetingen en nieuwe indrukken. Leerling Lillian van het Leeuwarder Lyceum: “Ik heb zo’n leuke dag gehad; de gelegenheid om vragen te stellen en persoonlijke inzichten te delen met de auteurs is heel vet.”
