De laatste slotdag: een spannende dag in Rotterdam

Op woensdag 25 maart 2026 was het eindelijk tijd voor de uitreiking van De Inktaap 2026. In de Doelen in Rotterdam konden 300 leerlingen hun vragen stellen aan de auteurs tijdens de laatste inspirerende slotdag.

Het programma werd wederom geopend door een prachtig, speciaal voor de slotdag herschreven, gedicht van Lena Plantinga. Deze voordracht ging over rebellie, je verhouden tot een scheve wereld, en opgroeien.

Voordat de leerlingen de talkshows induiken wordt aan de auteurs gevraagd hoe zij beginnen met hun schrijfproces, Joost Oomen begint: “Hoe ik op mijn ideeën kom verschilt per boek en verhaal. Het idee voor Paradijs van slapen kwam toen ik op de fiets zat, maar de meeste ideeën bedenk ik onder de douche, die schrijf ik dan met speciale krijtjes op de muur.”
Falun Ellie Koos vervolgt: “Lang niet al mijn eerste ideeën zijn meteen mooi. Ik heb juist die lelijkheid in het verhaal nodig om er uiteindelijk een mooi verhaal van te kunnen maken.”

Als hen gevraagd wordt wat voor vragen de leerlingen vandaag mogen stellen antwoord Falun: “Ik ben eigenlijk vooral benieuwd naar de meningen en indrukken van de leerlingen, ik kijk meer uit naar hun inzichten dan naar het beantwoorden van vragen. Ik denk namelijk niet dat het voor literatuur relevant is om het verhaal precies te begrijpen zoals het bedoeld is door de schrijver.”
Halverwege de opening komt een ontspannen Esther Gerritsen het podium oplopen, als haar gevraagd wordt naar hoe of zij vaak haar verhalen herschrijft antwoordt ze luchtig: “Ik herschrijf heel vaak, dat voelt soms bijna oneerlijk, dan ben ik iets zo vaak aan het herschrijven dat ik denk: ‘Zo kan iedereen wel een boek schrijven.’”

Wie vraagt die krijgt

Na de gezamenlijke opening verspreiden de leerlingen zich door de zalen van de Doelen voor de inhoudelijke talkshows met de auteurs. In drie verschillende rondes krijgen de leerlingen de kans om alles te weten te komen over de drie genomineerde boeken en de personen achter het verhaal.

Falun Ellie Koos gaf tijdens de opening al aan dat hen vooral benieuwd was naar de mening en indrukken van de leerlingen zelf en dit wordt nog duidelijker in diens talkshows. Falun gaat echt in gesprek met de leerlingen en stelt veel vragen over wat de leerlingen zelf vinden en denken. Een leerling geeft aan dat toen ze Rouwdouwers aan het lezen was, ze echt een beetje in het boek woonde en erin verdween, als ze vraagt of Falun dit hetzelfde heeft ervaren tijdens het schrijven, beantwoordt hen: “Dat is mijn favoriete staat van zijn, het verdwijnen in mijn verhaal. Je hebt dan heel veel grip op situaties en niks is zinloos omdat alles wat je ervaart zich verhoudt tot wat je aan het schrijven bent.”

In de talkshow bij Joost Oomen hebben leerlingen veel vragen bij de dynamiek tussen de personages Gerrit en Theo Engel. Is het verzoek tot een voltooid leven van Gerrit niet heel egoïstisch? Hiermee brengt hij onder andere de carrière van arts Theo in gevaar. Joost licht toe: “Voor Theo is het uitvoeren van de euthanasie op Gerrit eufemistisch gezegd geen ramp, hij was bijna zijn geloof in de schoonheid van het leven verloren en heeft die door het verhaal van Gerrit teruggevonden.” Maar ook wordt gevraagd waarom Joost Gerrit geen zelfmoord heeft laten plegen in het boek, hierop zegt Joost: “Zelfmoord plegen lijkt me doodeng en ik vind niet dat iemand aan het eind van zijn leven dapperheid zou hoeven tonen.”

Ten slotte proberen de leerlingen bij Esther Gerritsen al hun sci-fi-onduidelijkheden opgehelderd te krijgen. Zo is er toch een leerling die probeert: “Hoe komen de personages nou op die andere planeet?” Esther moet hierom lachen en begint: “Ben je geïnteresseerd in ruimtevaart?” Als de leerling doorvraagt of Esther er zelf over nagedacht heeft, geeft ze toe: “Nee ik weet ook niet hoe die personages daar komen, het spijt me. Ik ben bang dat dat een heel complex technisch verhaal zou worden.” Over de vraag of het leven op de nieuwe de planeet TOI-700d echt bestaat of dat Tomas in een psychose zit ontstaat verdeeldheid in de zaal, Esther: “Ik voel me precies zo verdeeld als jullie.”

Een spannende ontknoping

Aan het eind van de dag komen alle leerlingen weer samen om erachter te komen welke auteur er met De Inktaap 2026 vandoor gaat. Bij binnenkomst is de spanning meteen voelbaar, maar voordat het zover is wordt de show geopend door een muzikaal optreden van singer-songwriter Eva van Manen. Met haar prachtige lied ‘lees me voor’ zingt zij de leerlingen passend toe. Vervolgens worden de prijzen voor de beste juryrapporten uit deze regio uitgereikt.

De derde prijs gaat naar de uitgebreide boekgesprekken van leerling Jes en haar docent Ruud van het Amstelveen College. De tweede prijs was voor de levendige podcast en theatersketch van Ida, Imme en Arne van het Haags Montessori Lyceum. De eerste prijs werd uitgereikt aan Marpha, Marit en Poppy van het Montessori Lyceum Amsterdam voor hun allesomvattende video-essay.

Leerling Jes vlak voor de uitreiking: “Het zou heel grappig zijn als ik straks in mijn eentje hier ben gekomen en een prijs win.”

Benieuwd naar deze werken? Lees hier het uitgebreide oordeel van de jury en bekijk de winnende juryrapporten.

Nadat de leerlingen in de prijzen zijn gevallen, is het eindelijk tijd voor het moment waar alle aanwezigen al een half jaar naartoe werken: de ontknoping van De Inktaap 2026. Leerlingen Stella, Yari en Yara lezen een juryrapport, opgebouwd uit alle ingeleverde juryrapporten van de leerlingen, vol zelfvertrouwen voor.  In dit rapport worden alle boeken nog een keer tegen elkaar afgewogen, en spreken de leerlingen hun waardering uit. De conclusie: de winnaar van De Inktaap 2026 is Het paradijs van slapen van Joost Oomen. Onder luid applaus en gejoel neemt hij de prijs in ontvangst. Joost: “Dit is zo’n bijzondere prijs, juist omdat het publiek nog puur oordeelt en niet door politieke of literaire belangen wordt bewogen.”

Hiermee komt een einde aan een waardevol leesbevorderingstraject, en maken we ons alweer op voor een volgende sprankelende editie.